อว. ติดตาม AEM เคลื่อนคนไปเคลื่อนงาน ครั้งที่ 5 โคราช หนุน มรภ.นครราชสีมา ยกระดับ “ผักปลอดภัยใบเขียว” สร้างอาชีพ สร้างตลาด พัฒนาคนในชุมชนสู่ความยั่งยืน

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 นางสาววราภรณ์ รุ่งตระการ รองปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะที่ปรึกษาคณะกรรมการโครงการส่งเสริมการเคลื่อนกำลังคนคุณภาพด้านอุดมศึกษาแก้ปัญหาและพัฒนาเชิงพื้นที่ (Areas Engagement Mobility: AEM) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 มอบหมายคณะกรรมการและคณะทำงานลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมและติดตามโครงการ “การยกระดับวิสาหกิจชุมชนผักปลอดภัยใบเขียว สู่การขยายผลเครือข่ายอาชีพเพื่อความยั่งยืน ตำบลพระพุทธ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา” ของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ณ องค์การบริหารส่วนตำบลพระพุทธ ต.พระพุทธ อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.นครราชสีมา โดยมุ่งติดตามผลการนำองค์ความรู้และกำลังคนจากมหาวิทยาลัยไปเสริมศักยภาพชุมชน ตั้งแต่การผลิต การบริหารจัดการ ไปจนถึงการสร้างตลาดและรายได้ที่ยั่งยืน

 

คณะตรวจเยี่ยม นำโดย ผศ.ดร.สุพจน์ ทรายแก้ว อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ รศ.ดร.ไชยวรรณ วัฒนจันทร์ ที่ปรึกษาคณบดีคณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ รศ.ดร.อุเทน คำน่าน รองผู้อำนวยการหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ และ ดร.ชาญวิทย์ ตรีเดช ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมธุรกิจเทคโนโลยีและนวัตกรรม กปว. พร้อมคณะทำงานศูนย์ประสานงานโครงการ AEM มหาวิทยาลัยพะเยา นำโดย ศ.ดร.เสมอ ถาน้อย รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยพะเยา และคณะทำงานศูนย์บริหารงานโครงการ AEM สป.อว. นำโดย นางสาวณัฐกนก เจนสุขสถิตไพศาล ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการใช้ประโยชน์จากทุนทางปัญญา กสป. พร้อมเจ้าหน้าที่

 

โดยมี ผศ.ดร.กนกพร ฉิมพลี ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายพัฒนาท้องถิ่นและหัวหน้าโครงการ นางสาวธวัญรัตน์ ประจันตะเสน รองคณบดีฝ่ายบริการวิชาการ นวัตกรรมสังคมและวิจัย พร้อมคณะผู้ร่วมโครงการ ร่วมนำเสนอผลการดำเนินงาน โดยมี นายพุฒ พงศ์รพีพ นายอำเภอเฉลิมพระเกียรติ นางสาวนภาภรณ์ ดวงสว่าง และนางสาวจุฑาภรณ์ ทองเกลี้ยง ปลัดอำเภอเฉลิมพระเกียรติ นายภานุพงศ์ ไกรคุ้ม รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลพระ พร้อมเจ้าหน้าและตัวแทนชุมชน ร่วมให้การต้อนรับ แลกเปลี่ยนข้อมูล และสะท้อนความต้องการของพื้นที่

 

ช่วงเช้า คณะตรวจเยี่ยมฯ ลงพื้นที่ตำบลพระพุทธเพื่อติดตามการดำเนินงานจากพื้นที่จริง ร่วมกับมหาวิทยาลัย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และชุมชน ก่อนประชุมสรุปผลในช่วงบ่าย ณ ที่ว่าการอำเภอเฉลิมพระเกียรติ เพื่อรับฟังผลการดำเนินงาน ปัญหาและข้อจำกัด ตลอดจนแลกเปลี่ยนเรียนรู้และให้ข้อเสนอแนะสำหรับการพัฒนาและขยายผลโครงการในระยะต่อไป

 

ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา ทีมมหาวิทยาลัยได้สำรวจและวิเคราะห์ปัญหา คัดเลือกครัวเรือนใหม่ จับคู่พี่เลี้ยงให้สอดคล้องกับความต้องการ ตลอดจนจัดอบรมด้านการวางแผนการผลิต การบริหารการเงินและบัญชี และการพัฒนาทักษะอาชีพ โดยพบว่าสมาชิกส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุและยังมีข้อจำกัดด้านความมั่นใจในเรื่องตลาด ทีมมหาวิทยาลัยจึงปรับรูปแบบการทำงาน โดยใช้ “นวัตกรชุมชนเป็นพี่เลี้ยง” เพื่อดูแลและให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด ควบคู่กับการพัฒนาช่องทางตลาดให้เหมาะสมกับบริบทของกลุ่ม

 

ขณะเดียวกัน โครงการได้เริ่มเห็นผลเป็นรูปธรรม ทั้งการนำครัวเรือนใหม่เข้าสู่กระบวนการพัฒนา การวางแผนการผลิตและบริหารจัดการทางการเงินที่เป็นระบบมากขึ้น รวมถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปจากวัตถุดิบในพื้นที่ อาทิ ผักแปรรูป อาหารพื้นถิ่น และสินค้าเกษตรเพิ่มมูลค่า พร้อมขยายช่องทางจำหน่ายทั้งตลาดสีเขียวและตลาดออนไลน์ เพื่อเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้และลดข้อจำกัดด้านการตลาด นอกจากนี้ การปลูกผักปลอดภัยไว้บริโภคเองยังช่วยลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน และลดการใช้สารเคมี ซึ่งส่งผลดีต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมของชุมชน

 

หัวใจสำคัญของโครงการไม่ได้มุ่งเพียงเพิ่มรายได้ แต่คือการสร้างความสามารถให้ชุมชนสามารถ “เดินต่อได้เมื่อมหาวิทยาลัยถอนตัว” ผ่านแนวคิด “ทำให้ดู–พาทำ–ให้ทำเอง” โดยพัฒนานวัตกรชุมชนให้สามารถถ่ายทอดความรู้ด้านการผลิต การบริหารจัดการ และการตลาดแก่สมาชิกในพื้นที่ พร้อมประสานองค์การบริหารส่วนตำบลพระพุทธเพื่อผลักดันกิจกรรมที่ประสบผลสำเร็จ ทั้งการพัฒนาวิสาหกิจชุมชน การสร้างอาชีพ และการพัฒนาตลาดชุมชนเข้าสู่แผนพัฒนาท้องถิ่น เพื่อให้เกิดงบประมาณและกลไกสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง

 

การติดตามโครงการครั้งนี้สะท้อนแนวทางสำคัญของ AEM ที่มุ่งนำองค์ความรู้และกำลังคนจากมหาวิทยาลัยไปเสริมศักยภาพของชุมชน ไม่ใช่เพียงการถ่ายทอดความรู้ด้านการปลูกผัก แต่เป็นการพัฒนาตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การผลิต การบริหารจัดการ การแปรรูป ไปจนถึงการตลาด พร้อมสร้าง “พี่เลี้ยงชุมชน” จากคนในพื้นที่ และเปิดโอกาสให้ครัวเรือนใหม่เข้ามาร่วมเครือข่าย เพื่อให้ “ผักปลอดภัยใบเขียว” เติบโตจากกลุ่มอาชีพไปสู่ระบบเศรษฐกิจชุมชนที่ช่วยสร้างรายได้ ลดรายจ่าย และสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน

 

AEM เคลื่อน “กำลังคนคุณภาพราชภัฏโคราช” สู่การเคลื่อน “ผักปลอดภัยใบเขียว–ตลาด–อาชีพ–พี่เลี้ยงชุมชน” ลงพื้นที่ “พระพุทธ”

 

จากหนึ่งแปลง สู่หลายครัวเรือน จากหนึ่งความรู้ สู่เครือข่ายอาชีพ ขับเคลื่อนได้ด้วยตนเอง