"เพ็ญนภา” ผู้ตรวจราชการกระทรวง อว. ตรวจราชการโครงการเมืองนวัตกรรมอาหาร (Food Innopolis)และโครงการการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทางด้านการสร้างมูลค่าเกษตร อาหาร และเทคโนโลยี ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บา ...
21 กรกฎาคม 2569 นางเพ็ญนภา กัญชนะ ผู้ตรวจราชการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ผตร.อว.) ตรวจราชการโครงการเมืองนวัตกรรมอาหาร (Food Innopolis) และโครงการการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทางด้านการสร้างมูลค่าเกษตร อาหาร และเทคโนโลยี ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) โดยมี ผศ.น.สพ.ดร.คงศักดิ์ เที่ยงธรรม อธิการบดี ผู้บริหาร และบุคลากร มก. ให้การต้อนรับ ณ อาคารสารนิเทศ 50 ปี มก. บางเขน กรุงเทพฯ
ในการนี้ รศ.ดร.สุทธิพันธุ์ แก้วสมพงษ์ คณบดีคณะอุตสาหกรรมเกษตร โครงการเมืองนวัตกรรมอาหารส่วนขยาย ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รายงานผลการดำเนินงานโครงการ Food Innopolis โดยโครงการมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนพัฒนาผู้ประกอบการ SMEs และ Startup ด้านเกษตรและอาหารให้มีความพร้อมสู่อุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต เป็น One Stop Service ผลิตกำลังคนด้าน Food Innovation เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันใหักับ Food Tech Startups แบบครบวงจร ตั้งแต่องค์ความรู้และระบบนิเวศวิจัยและนวัตกรรมในการพัฒนากำลังคน งานวิจัย สู่อุตสาหกรรมอาหารมูลค่าสูง อาทิ การให้บริการพื้นที่วิจัย Future Food Lab ห้องปฏิบัติการมาตรฐาน ISO 17025 และเครื่องมือการแปรรูปอาหารในระดับโรงงานต้นแบบกึ่งอุตสาหกรรมที่มีมาตรฐาน GMP และการให้บริการพัฒนาธุรกิจสำหรับอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต ซึ่งที่ผ่านมามีผู้รับบริการและผลงานเฉลี่ย 7,000 ครั้ง/ปี นอกจากนี้โครงการยังได้ทำความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชนในอุตสาหกรรมอาหารผ่านโครงการสำคัญๆ เช่น การอบรมหลักสูตรมาตรฐานการดูแลคุณภาพเนื้อและการตัดแต่งอย่างมืออาชีพ โดยร่วมกับศูนย์ค้าส่งวัตถุดิบอาหาร GO Wholesale ในเครือ CPN เพื่อ Reskill ทักษะเฉพาะทางแก่ผู้สนใจ โครงการแพลตฟอร์มการยกระดับและเร่งรัดพัฒนาธุรกิจสตาร์ทอัพ ด้านเทคโนโลยีการเกษตรและอาหารเชิงลึกสู่การเติบโตในระดับสากล โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก บพข. และโครงการ Thai Kitchen 2026: Crafted FoodTech Accelerator Program ร่วมกับ สนช.
ต่อมา รศ.ดร. วีรชัย ชัยวรพฤกษ์ หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มก. ได้รายงานผลการดำเนินงานโครงการการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทางด้านการสร้างมูลค่าเกษตร อาหาร และเทคโนโลยี มุ่งการพัฒนาประเทศด้วยการเกษตรสร้างมูลค่า โดยเฉพาะการพัฒนาระบบเกษตรอัจฉริยะ เช่น การปลูกพืชในระบบควบคุมสภาพแวดล้อม เพื่อเพิ่มคุณภาพและความปลอดภัย โดยในปีแรกดำเนินโครงการปลูกสตรอว์เบอร์รีในระบบควบคุมดำเนินการปลูกสตรอว์เบอร์รีพันธุ์ที่มีสารต้านอนุมุลอิสระสูง 3 สายพันธุ์ ได้แก่ KU ดอยปุย พระราชทาน 89 และเบะนิฮปเปะ ซึ่งการปลูกสตรอว์เบอร์รี่บนวัสดุปลูกแบบไม่ใช้ดินในระบบปิดสามารถสร้างสภาวะแวดล้อมเสมือนสภาวะอากาศบนเทือกเขาแอลป์ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นสภาวะอากาศที่ดีที่สุด คาดว่าจะได้ผลผลิตสดใหม่ รสชาติดี อีกทั้งยังช่วยลดสารเคมีตกค้างได้ถึงร้อยละ 60 นอกจากนี้ ยังทดลองการนำผึ้งโพรงและชันโรง ซึ่งเป็นผึ้งเขตร้อนมาช่วยในการผสมเกสรในระบบปิด เลียนแบบการใช้ผึ้งหึ่ง (bumblebee) ของเกษตรกรเมืองหนาว เพื่อช่วยเพิ่มผลผลิต
ในโอกาสนี้ ผตร.อว. ได้ชื่นชม มก. ในการบูรณาการความร่วมมือจากหลายคณะ/สถาบันภายใน มก. ตลอดจนหน่วยงานวิจัยภาครัฐ เอกชน และเครือข่ายในต่างประเทศ มาร่วมทำงานได้อย่างเป็นระบบและครอบคลุมในมิติต่างๆ ได้เป็นอย่างดี ตอบโจทย์เกษตรแปรรูปมูลค่าสูงได้อย่างตรงจุด สอดรับกับนโยบายของ อว. ที่ส่งเสริมให้สถาบันอุดมศึกษาและภาคส่วนต่างๆ ที่มีทิศทางการทำงานเดียวกันใช้ทรัพยากรร่วมกัน ทั้งนี้ ผตร.อว. ได้มีข้อเสนอแนะในโครงการ Food Innopolis เนื่องจากโครงการใช้เงินลงทุนสูงจึงควรมีการประเมินผลตอบแทนทางสังคม (SROI) เพื่อประเมินความคุ้มค่าออกมาเป็นมูลค่าในมิติต่างๆ และในส่วนของกลุ่มเป้าหมาย SME และ Startup ซึ่งมักมีความพร้อมและเงินทุนระดับหนึ่งแล้ว มก.อาจพิจารณาเป็นพี่เลี้ยง/ที่ปรึกษาให้กับเกษตรกรรากหญ้า ที่ประสบปัญหาวัตถุดิบล้นตลาดให้สามารถแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง โดยสามารถประสานความร่วมมือผ่านทางอุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาคทั่วประเทศ ตลอดจนเพิ่มการประชาสัมพันธ์ให้เกษตรกรและผู้ประกอบการในพื้นที่ต่างๆ รับทราบถึงบริการของโครงการ สำหรับโครงการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทางด้านการสร้างมูลค่าเกษตรฯ เห็นควรให้มีการวางแผนการดำเนินงานและศึกษาแนวทางกรณีจำเป็นต้องขอขยายระยะเวลาการดำเนินโครงการฯ พร้อมเร่งดำเนินการผูกพันสัญญาเพื่อลดความเสี่ยงในเรื่องงบประมาณ อีกทั้งควรประสานความร่วมมือกับโครงการ Food Innopolis เพื่อต่อยอดพัฒนาผลิตภัณฑ์เกษตรมูลค่าสูง ตลอดจนการคงคุณภาพผลิตภัณฑ์ ด้วยการขยายระยะเวลาการเก็บรักษา (Shelf life extension)
จากนั้น ผตร.อว.และคณะ ได้เยี่ยมชมและพบปะผู้ประกอบการที่รับบริการรูปแบบต่างๆ ของโครงการ อาทิ ผลิตภัณฑ์ซอสปรุงรส Makvan ที่ใช้วัตถุดิบหลักคือ มะแขว่น เครื่องเทศพื้นถิ่นทางภาคเหนือ ผลิตภัณฑ์ทดแทนมื้ออาหาร Nutriflow บริการและผลิตภัณฑ์ประมงของ คณะประมง มก. ณ อาคารปฏิบัติการวิจัยทางด้านอุตสาหกรรมเกษตร คณะอุตสาหกรรมการเกษตร ต่อมาได้เยี่ยมชมโรงงานต้นแบบสกัดสารให้กลิ่นรสจากธรรมชาติ ของสถาบันผลิตผลเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร (KAPI) และห้องจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ของสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร (IFRPD)
ข้อมูลข่าวโดย : กลุ่มตรวจราชการ สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม