“เพ็ญนภา” ผู้ตรวจราชการกระทรวง อว. ตรวจราชการโครงการ ของ สำนักงาน พัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ

               28 เมษายน 2569  นางเพ็ญนภา กัญชนะ ผู้ตรวจราชการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ผตร.อว.) ตรวจราชการโครงการประเมินและติดตามความสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งด้วยเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ และโครงการพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีอวกาศให้เยาวชนด้วยการสร้างดาวเทียม CubeSat ของสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (สทอภ.) โดยมี นายพีร์ ชูศรี รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ ผู้บริหาร และบุคลากรวิจัย ให้การต้อนรับและให้ข้อมูลผ่านระบบสื่ออิเล็กทรอนิกส์

               ในการนี้ นายณัทธร แก้วภู่ นักภูมิสารสนเทศชำนาญการพิเศษ ได้รายงานผลการดำเนินงานโครงการประเมินและติดตามความสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งด้วยเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ ซึ่งได้ดำเนินการจัดทำฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ทางทะเลและชายฝั่งที่ครอบคลุมมิติสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ ที่เป็นปัจจุบันและทันต่อสถานการณ์เพื่อการบริหารจัดการพื้นที่ทางทะเลและชายฝั่งจากการบูรณาการหลายเทคโนโลยี เช่น ข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียม ข้อมูลจากระบบตรวจวัดระยะไกล และข้อมูลจากแบบจำลอง เป็นต้น โดยมีการพัฒนาตัวชี้วัดเชิงพื้นที่ทางทะเลและชายฝั่งในการวางแผนเชิงพื้นที่ทางทะเล และดัชนีคุณภาพมหาสมุทร รวมถึงส่งเสริมขับเคลื่อนการใช้งานแพลตฟอร์ม Marine GI Portal ให้สามารถใช้งานได้ตามวัตถุประสงค์ โดยมีกลุ่มเป้าหมายทั้งหน่วยงานภาครัฐระดับนโยบาย นักวิจัยและสถาบันการศึกษา ภาคเอกชนและกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์จากทะเลและชายฝั่ง รวมถึงประชาชนทั่วไป

               ต่อมา นางสาวชิดชนก ชัยชื่นชอบ วิศวกรดาวเทียมและหัวหน้าฝ่ายประกอบทดสอบและนำส่งดาวเทียมได้รายงานความคืบหน้าโครงการ CubeSat มีวัตถุประสงค์เพื่อถ่ายทอดความรู้ด้านอวกาศผ่านการสร้างดาวเทียม CubeSat ซึ่งเป็นดาวเทียมขนาดเล็ก ต้นทุนต่ำและใช้ระยะเวลาการพัฒนาสั้นให้แก่เยาวชนโดยมีวิศวกรผู้เชี่ยวชาญของ สทอภ. ให้ความรู้และฝึกปฏิบัติในรูปแบบ hands-on โดยคัดเลือกเยาวชนจากโครงการ School Satellite ปี 3 by GISTDA  ทั้งสิ้น 108 ทีม เหลือผู้เข้ารอบชิงชนะเลิศจำนวน 3 ทีม ที่มีโอกาสพัฒนาและทดสอบ CubeSat Flight Model และออกแบบ Payload Board เพื่อติดตั้งและทดสอบปล่อยสู่อวกาศไปพร้อมกับตัวดาวเทียม CubeSat ทั้งนี้ ในอนาคตโครงการมีแผนจะเพิ่มความซับซ้อนของดาวเทียม CubeSat จาก 6U เป็น 12 U เพื่อเพิ่มศักยภาพและขยายขีดความสามารถในการสำรวจเส้นทางอวกาศจากวงโคจรรอบโลกสู่ห้วงอวกาศระดับกลาง นอกจากการจัดกิจกรรม CubeSat Bootcamp แล้ว ปัจจุบัน มีวิศวกรดาวเทียมของ สทอภ.ได้รับเชิญไปเป็นอาจารย์พิเศษในสถาบันอุดมศึกษาที่มีการจัดการเรียนการสอนด้านเทคโนโลยีอวกาศ เช่น มจธ. และ สจล.

               ในโอกาสนี้ ผตร.อว. ได้กล่าวขอบคุณหน่วยงานที่ให้ข้อมูลผลการดำเนินโครงการทั้ง 2 โครงการซึ่งถือว่าเป็นโครงการที่มีประโยชน์ต่อประเทศ และมีข้อเสนอแนะโครงการประเมินและติดตามความสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งด้วยเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ โดยเห็นควรให้เร่งรัดการใช้จ่ายงบประมาณ และมีการบูรณาการข้อมูลกับหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมเจ้าท่า กรมอุตุนิยมวิทยา กองทัพเรือ รวมถึงประสานความร่วมมือกับสถาบันอุดมศึกษา และ อว.ส่วนหน้าในพื้นที่ ทั้งนี้ กระทรวง อว. มีหลายแพลตฟอร์มที่สามารถขอทุนวิจัยได้ จึงเห็นควรให้หน่วยงานพิจารณาของบประมาณภายใต้กองทุนที่เกี่ยวข้อง รวมถึงขอความร่วมมือกับต่างประเทศ เพื่อขับเคลื่อนโครงการและต่อยอดการพัฒนาในระยะยาวต่อไป สำหรับโครงการ CubeSat  ขอให้มีการจัดการ มีการจัดการบริหารความเสี่ยงโครงการเพิ่มความถี่ในการทบทวนแผนงานอย่างสม่ำเสมอ และมีแผนงานสำรองเพื่อให้สามารถรับมือกับความท้าทายหรือผลกระทบจากสถานการณ์ต่างๆ

ข้อมูลข่าวโดย : กลุ่มตรวจราชการ สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม