นโยบายการดำเนินงานของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

โดย ศาสตราจารย์ ดร. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์

รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

(30 มี.ค. 69 - ปัจจุบัน)

โดย

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์
รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

ปี 2030 ไทยจะเปลี่ยนผ่านสู่ “เศรษฐกิจมูลค่าสูง” ได้อย่างไร ?

เราไม่ได้แค่ตั้งเป้าให้ประเทศโตขึ้นผ่านตัวเลขเพียงอย่างเดียว แต่เรากำลังวางรากฐานให้คนไทยรวยขึ้นในระยะยาว ด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีครับ

ในวันที่ผมเข้ามารับหน้าที่ผิดชอบทางการเมือง สิ่งที่ผมยึดมั่นเสมอคือ “อนาคตเป็นไปได้” หากเรากล้าที่จะเปลี่ยนวิธีคิด แสวงหาความร่วมมือจากผู้รู้ และลงมือทำจริง

แผนปฏิบัติการ MHESI Action Plan 2026-2030 ที่ผมและทีมงานตั้งใจขับเคลื่อน คือการสร้าง “เครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่” เพื่อพาไทยไปสู่การเป็น “ประเทศรายได้สูง” ผ่าน 4 ยุทธศาสตร์หลักครับ

1. การเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจด้วยนวัตกรรม

เป้าหมายผมชัดเจน คือการสร้าง Innovation-Driven Growth เราจะไม่ใช่แค่ผู้ซื้อเทคโนโลยี แต่จะเป็นผู้สร้างมูลค่า (Value Creator) เพื่อปลดล็อกศักยภาพของภูมิภาค

2. Economic Engines : ปรับของเดิม สร้างของใหม่

Upgrade Existing Engine : เราจะเพิ่ม Productivity ให้กับฐานเดิมของเรา ทั้ง Agri-Tech (เปลี่ยนเกษตรกรเป็นผู้ประกอบการเทคโนโลยีชีวภาพ), Manufacturing (ยกระดับสู่ฐานผลิต EV และ PCB ระดับโลก) และ Creative Tourism ที่ใช้เศรษฐกิจและวัฒนธรรมสร้างสรรค์อย่าง ดนตรี กีฬา ศิลปะ มาสร้างรายได้ใหม่

New Growth Engine : ดึงดูดการลงทุน (FDI) ผ่านงานวิจัยชั้นแนวหน้า (Frontier R&D) ไม่ว่าจะเป็น Semiconductor Thailand, Genomic Thailand (การแพทย์แม่นยำเพื่อคนไทย), Quantum และ Space Innovation ซึ่งจะเป็น S-Curve ใหม่ให้ประเทศ

3. University Transformation & Talent : มหาวิทยาลัยคือศูนย์กลางองค์ความรู้

เราต้องการเห็นมหาวิทยาลัยไทยเป็นระดับโลก (World-Class University) ที่มีเสรีภาพทางวิชาการและเป็นที่บ่มเพาะหัวกะทิ เราจะร่วมกับ ทปอ. เรื่อง TCAS ลดความเหลื่อมล้ำ และเพิ่มประสิทธิภาพ พร้อมโครงการ “เรียนได้งบ จบได้งาน” ที่เน้นทักษะแห่งอนาคต และการใช้ AI for ALL เพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการเรียนรู้

4. Synergistic Government & Ecosystem รัฐบาลที่โปร่งใสและทำงานร่วมกันได้กับทุกภาคส่วน

เราจะสร้างระบบนิเวศนวัตกรรมด้วยโมเดลความร่วมมือ 5 ฝ่าย (MIT’s 5-Stakeholder Model) คือ มหาวิทยาลัย, รัฐ, เอกชน, สตาร์ทอัพ และแหล่งทุน ทำงานร่วมกันอย่างไร้รอยต่อ ภายใต้หลักนิติธรรม (Rule of Law) และความโปร่งใสแบบ Zero Corruption MHESI ผ่านระบบ Digital Government

สำหรับผมยุค AI คือ ประตูสู่โอกาสที่เราต้องคว้าไว้ เพื่อทำให้คนไทยสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตได้ และถ้าเราลงทุนกับคน ไทยจะก้าวกระโดดได้ในอีก 10 ปีข้างหน้า

ผมพร้อมที่จะรับฟังและคุยกับทุกฝ่าย เพราะนวัตกรรมที่แท้จริงเกิดจากการเชื่อมโยงผู้คนเข้าด้วยกัน ไม่ได้มาจากฮีโร่คนเดียว ไม่มีเวลาไหนที่เหมาะสมเท่าห้วงเวลานี้อีกแล้วครับ มาร่วมวางรากฐานเศรษฐกิจใหม่ไปพร้อมกัน
อว. ยุคใหม่ เชื่อในมันสมองคนไทย เชื่อในศักยภาพของทุกคน

นโยบายการดาเนินงานของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

โดย นายสุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล

รัฐมนตรีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

(19 ก.ย. 68 - 29 มี.ค. 69)

“จะทำนโยบาย Quick Win ที่เห็นผลได้จริงภายในระยะเวลา 4 เดือน ควบคู่กับการต่อยอดนโยบายเดิมที่มีพื้นฐานแข็งแกร่งอยู่แล้ว โดยนโยบายเร่งด่วนแรกคือ การบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนกับภาวะการว่างงาน ซึ่งปัจจุบันกำลังเป็นปัญหาในวงกว้าง เพราะสถานการณ์ตลาดแรงงานเปลี่ยนไปจากการเข้ามาของเทคโนโลยี โดยเฉพาะ AI ส่งผลให้กำลังแรงงานตั้งแต่ระดับสูง กลาง และล่างตกงานเป็นจำนวนมาก ดังนั้น กระทรวง อว. จะเปิด Upskill-Reskill ให้กับประชาชน โดยให้มหาวิทยาลัยและอุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาคทั่วประเทศจัด Upskill-Reskill ในสาขาที่มีความจำเป็นเร่งด่วนและตอบสนองต่อความต้องการของตลาดแรงงาน เปิดโอกาสให้แรงงานที่มีประสบการณ์อยู่แล้วได้เข้ามาพัฒนาและเพิ่มพูนทักษะใหม่ เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานยุคใหม่ และกลับเข้าสู่ตลาดแรงงานอีกครั้ง ที่สำคัญ กระทรวง อว. จะดึงหน่วยงานให้ทุนอย่าง Ted Fund, สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) อุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาค เป็นต้น มาสนับสนุนทั้งการบ่มเพาะและให้ทุนต่อยอดและสร้างธุรกิจ เพื่อที่แรงงานที่มีประสบการณ์จะได้ผันตัวไปเป็นผู้ประกอบการ SMEs หรือสตาร์ทอัพ อีกทางหนึ่ง นอกเหนือจากการกลับเข้าสู่ตลาดแรงงานแล้ว ขณะเดียวกัน กระทรวง อว. ยังตั้งใจที่จะทำให้นักศึกษาและประชาชนเข้าถึงเทคโนโลยี AI ได้อย่างทั่วถึงที่สุด ในระยะ 4 เดือนอีกด้วย” นายสุรศักดิ์ กล่าว

นโยบายการดำเนินงานของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

โดย นางสาวสุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล

รัฐมนตรีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

(1 ก.ค. 68 - 18 ก.ย. 68)

รมว.อว. กล่าวต่อว่า นโยบายการทำงานของกระทรวง อว.จะแบ่งเป็น 2 ด้าน

ด้านแรก คือ การพัฒนากำลังคน เน้นเรื่องการลดความเหลื่อมล้ำทางการเข้าถึงอุดมศึกษาของคนในประเทศ พร้อมกับเรื่องการพัฒนากำลังคนของประเทศเพื่อตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในปัจจุบันและอนาคต ได้แก่ 1.ส่งเสริมทุนเพื่อการเข้าเรียนต่อในระดับอุดมศึกษา เช่น การอุดหนุนค่าสมัครการคัดเลือกกลางบุคคลเข้าศึกษาในสถาบันอุดมศึกษา(TCAS) เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา โดยจะสนับสนุนเงินอุดหนุนค่าสมัครสอบในการสอบวัดความถนัดทั่วไป TGAT ในอัตรา 140 บาทต่อคน ค่าสมัครสอบรอบที่ 3 แอดมิชชั่นในระบบ TCAS โดยผู้สมัครสามารถเลือกสมัครได้สูงสุด 7 อันดับฟรี ในอัตรา 600 บาทต่อคน และใน TCAS ปีนี้จะสนับสนุนค่าสมัครสอบวัดความถนัดทางวิชาการและวิชาชีพ TPAT1-5 เพิ่มเติม (TPAT 1 สอบ กสพท. อัตรา 800 บาทต่อคน และ TPAT 2-5 อัตรา 140 บาทต่อคน) ซึ่งคาดว่าจะมีนักเรียนและผู้ปกครองได้รับประโยชน์กว่า 733,750 คน และการสนับสนุนทุนเพื่อนักศึกษาพิการ ทุนเพื่อเยาวชนในพื้นที่ห่างไกล ทุน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ และทุนอื่นๆ อีกจำนวน 7,900 ทุน แบ่งเป็นทุนคนพิการ 2,000 ทุน ทุนเพื่อเยาวชนในพื้นที่ห่างไกล 3,173 ทุน ทุนสานฝันการกีฬาสู่ระบบการศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ 355 ทุน ทุนสำหรับนักศึกษาเรียนดีแต่ยากจน 80 ทุน สนับสนุนทุนการศึกษาต่อระดับปริญญาตรีในประเทศ (จังหวัดชายแดนภาคใต้) 2,324 ทุน และจะให้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง 2.ทุนเพื่อให้โอกาสเรียนปริญญาตรีจนถึงปริญญาเอก สำหรับเด็กเรียนดี จำนวน 2,800 ทุน ซึ่งจะมีทั้งทุนด้านวิทยาศาสตร์ และทุนด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ฯ โดยเน้นการส่งเสริมกำลังคนตามความต้องการของประเทศ และปรับเงื่อนไขการรับทุนการชดใช้ทุนเพื่อให้ผู้รับทุนสามารถสร้างประโยชน์ในภาคเอกชนนอกเหนือจากภาครัฐอย่างเดียว และ 3. ทุนเพื่อพัฒนากำลังคนเฉพาะทางในสาขาที่เป็นความต้องการของประเทศอย่างเร่งด่วน เช่น ด้านอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ด้าน AI ด้าน EV รวมถึง Soft Power หลายด้าน เช่น ด้านอาหาร ด้านท่องเที่ยว และด้านกีฬา เป็นต้น

ขณะที่ด้านที่สอง คือ การพัฒนาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ซึ่งกระทรวง อว. มีกองทุนส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรม ที่ได้รับงบประมาณ 19,828 ล้านบาท ตนอยากเห็นว่า การวิจัย การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกิดผลกระทบ (Impact) จริงต่อทั้งภาคเศรษฐกิจและสังคม จึงมีนโยบาย ดังนี้ 1.ขอให้เน้นประสิทธิภาพในการบริหารกองทุน การจัดสรรทุน การจัดสรรงบประมาณไปยังหน่วยให้ทุนหรือ PMU และจาก PMU ไปยังมหาวิทยาลัยและนักวิจัย ต้องเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ครอบคลุมในทุกมิติทั้งในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในพื้นที่ ธุรกิจชุมชน SMEs อุตสาหกรรมสมัยใหม่ รวมถึงการทำวิจัยที่ส่งเสริมการสร้างองค์ความรู้สมัยใหม่ การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมขั้นสูง 2.การนำ ววน. ไปช่วยสนับสนุนภาคเกษตร ให้สามารถแข่งขันได้ โดยต้องมีการถ่ายทอดเทคโนโลยีองค์ความรู้ด้าน ววน. ไปช่วยเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน ยกระดับคุณภาพผลผลิต การนำเทคโนโลยีการเกษตรที่ทันสมัย สามารถควบคุมปัจจัยการผลิตต่างๆ ได้อย่างแม่นยำ เช่น การทำเกษตรอัจฉริยะ (Smart Farming) โดยเฉพาะในพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศ เช่น ข้าว อ้อย มันสำปะหลัง ยางพารา เป็นต้น 3. นำ ววน. ไปช่วยเรื่องการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เช่น PM 2.5 น้ำท่วม ภัยแล้ง เป็นต้น เพื่อพัฒนาและเร่งแก้ไขปัญหาทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และภัยพิบัติ ในหลายๆ ด้าน และ 4. ส่งเสริมการวิจัยในการสร้างองค์ความรู้ใหม่ ส่งเสริมการสร้างอุตสาหกรรมสมัยใหม่ของประเทศ ทั้งจากการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ และการสร้าง Deep tech start-up ในประเทศ เช่น ด้านยานยนต์สมัยใหม่ อาหารแห่งอนาคต เศรษฐกิจอวกาศ (Space economy) AI เซมิคอนดักเตอร์ และ อิเล็กทรอนิกส์ชั้นสูง

นโยบายการดำเนินงานของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

โดย นางสาวศุภมาส อิศรภักดี

รัฐมนตรีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

(1 ก.ย. 66 - 23 มิ.ย. 68)